शुक्रवार, १९ जून, २०२०
शब्द संचय - अवयव
गुरुवार, १८ जून, २०२०
शब्द संचय - शेत
शेत
शेत - माळ, शिवार, वावर, क्षेत्र
शेतकरी - कृषिक, कृषिवल
जमीन - भुई, धरती, धरा, धरणी, धरित्री, पृथ्वी, वसुधा, मही
झाड - वृक्ष, तरू, पादप, विटप, द्रुम
वेल - लतिका, लता, वल्लरी, वल्ली
पान - पत्र, पर्ण, पल्लव, दल
गोठा - गाई गुंरांची रहायची जागा
वेसण - गुरांना बांधायचा दोर
तोबरा - घोड्याच्या तोंडाला बांधलेला त्याचा खुराक
वाफा - भाज्या लावायचा छोटा भाग
कुंपण - शेता भोवती बांधलेली भिंत, हद्द दाखवणारी भिंत
बळदा - शेतात धान्य जमवून ठेवायची खोली (ग्रेनरी) खुरपणी - धान्य पेरायच्या आधी जमीन खुरपून घेतात नांगरणी - नांगर लावून शेत नांगरून घेतात पेरणी - धान्य पेरायची वेळ कापणी - रोपे मोठी होऊन धान्याच्या ओंब्या लागल्या की कापणी करतात पाखडणी - कापणी झाल्यावर काढलेले धान्य पाखडून घेतात खळे मचाण - शेतात लांबवर लक्ष ठेवण्यासाठी उंच बांधलेली रचना बाव - विहीर मोट - बैलाच्या साहाय्याने विहिरीतून पाणी शेंदायची केलेली सोय तिफन बुजगावणे - शेतात पाखरांना उडवून लावण्यासाठी केलेला माणसासारखा मोठा आकार
शब्द संचय - गाव
गाव
साकव - नदीवरील पूल
वेस - गावाची हद्द
हापसा - जमिनीतील पाणी उपसण्याचे हाताने चालवण्याचे यंत्र
वहिवाट - रोजची जाण्या-येण्याची वाट
मैदान - पटांगण - खेळायची मोकळी जागा
गावदेवी - ग्रामदैवत
पाडा - छोटीशी वस्ती
पार - मोठ्या झाडा भोवती बांधलेला दगडी कट्टा
शाळा - विद्यामंदिर, विद्यालय, न्यानमंदिर
देऊळ - देवालय, मंदिर, राऊळ
रान - जंगल
जत्रा - मेळा
बाग - बगीचा, वाटिका, उद्यान, उपवन
बुधवार, १७ जून, २०२०
स्वयंपाक घर - शब्द संचय
सोमवार, १५ जून, २०२०
पाऊस - शब्द संचय
- नव्हाळी - पानाफुलांचा पहिला बहर
- मोराचे केकारव - मोराचा आवाज
- बेडकाची डराव डराव
- मृदगंध - मातीचा सुवास
- पागोळी - गच्चीत साठलेले/कौलांच्या पन्हळीतून खाली पडणारे पावसाचे पाणी
- आभाळ येणे/ शिराळ पडणे - ढगाळ वातावरण
- तिरीप - पावसाचे घरात येणारे पाणी
- विजांचा कडकडाट, ढगांचा गडगडाट
- वीज - विद्युल्लता
- इरले - कुंची सारख्या आकाराचा रेनकोट. हे इरले शेतीची पावसाळ्यातील पेरणी करताना, भात लावताना जास्त वापरतात.
- पावसाची नक्षत्रे आठवली असतील - मृग, आर्द्रा, पुनर्वसू, पुष्य, आश्लेषा, मघा, पूर्वा, उत्तरा, हस्त
- पाऊस कसा पडतोय तुमच्याकडे?
- रिमझिम / झिमझिम / रिपरिप
- संततधार
- मुसळधार
- सरीवर सरी
- श्रावण सरी
- पावसाचे राग - मल्हार वर्ग
दुरस्थाः पर्वताः रम्याः
दुरस्थाः पर्वताः रम्याः वेश्याः च मुखमण्डले | युद्धस्य तु कथा रम्या त्रीणि रम्याणि दूरतः || अर्थ - दुरून डोंगर साजरे दिसतात आणि चेहरा सजवलेल...
-
कणगी - धान्य साठवायला कुडाचे बांधलेले झाकणासहित पिप धुराडे / चिमणी - स्वयंपाक घरातील धूर बाहेर जाण्यासाठी केलेली झरोक्यासारखी रचना चुलीच...
-
दुरस्थाः पर्वताः रम्याः वेश्याः च मुखमण्डले | युद्धस्य तु कथा रम्या त्रीणि रम्याणि दूरतः || अर्थ - दुरून डोंगर साजरे दिसतात आणि चेहरा सजवलेल...
-
काक: कृष्ण: पिक: कृष्ण: को भेदो पिककाकयो: । वसंतसमये प्राप्ते काक: काक: पिक: पिक: ।। हंस: श्वेत: बक: श्वेत: को भेदो बकहंसयो: । नीरक्षीर विवे...